wegetarianizm-a-weganizm

Stosowana dieta ma za zadanie przede wszystkim dostarczyć organizmowi niezbędnych składników odżywczych, wpływających korzystnie na jego prawidłowe funkcjonowanie. Świadomość w aspektach żywienia niewątpliwie wzrasta, przez co coraz więcej osób decyduje się przejść na dietę wegetariańską lub jeden z jej wariantów. Sprawdź, jaka jest różnica między wegetarianinem a weganinem i przekonaj się, jakie jeszcze odmiany wegetarianizmu istnieją.

Co to jest wegetarianizm?

Przejście na wegetarianizm może mieć różne podłoża – powody etyczne, zasady moralne, pobudki ekologiczne lub czynniki zdrowotne. Wegetarianie świadomie wyłączają z jadłospisu mięso, ryby, skorupiaki i owoce morza oraz uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego, tj.: żelatyna i smalec. Ten bezmięsny sposób żywienia jest odpowiedni dla osób w każdym wieku. Wegetarianizm może być uznawany za światopogląd, co oznacza, że bycie wegetarianinem nie ogranicza się wyłącznie do eliminacji mięsa i produktów odzwierzęcych. Wiąże się to z podejmowaniem działań na rzecz obrony praw zwierząt i wspieraniem organizacji ekologicznych. Wegetarianie nie kupują kosmetyków testowanych na zwierzętach ani odzieży i obuwia wykonanych z naturalnej skóry.

Co jedzą wegetarianie?

Dieta wegetariańska obejmuje przede wszystkim owoce, warzywa, strączki, produkty zbożowe oraz tłuszczowe. Klasyczny wegetarianizm dopuszcza spożywanie nabiału oraz jaj. Każdy sposób żywienia bez wątpienia powinien umożliwiać zapewnienie organizmowi optymalnej dawki składników pokarmowych – węglowodanów, tłuszczów, białka, a także minerałów i witamin.

Doskonałym źródłem węglowodanów w diecie wegetariańskiej są: ryż, ziemniaki, nieprzetworzone produkty zbożowe, warzywa i owoce oraz napoje roślinne. Niezbędne tłuszcze i kwasy tłuszczowe są dostarczane do organizmu poprzez spożywanie produktów tłuszczowych – orzechów, nasion, pestek, awokado, wysokiej jakości oliwy i olei roślinnych.

Czym zastąpić mięso?

Roślinne produkty również mogą być obfite w białko. Alternatywą dla białka zwierzęcego w diecie wegetariańskiej są przede wszystkim rośliny strączkowe: soczewica, groch, fasola, ciecierzyca i soja. Choć równie wartościowym zamiennikiem są nasiona (siemienia lnianego, maku, konopi, chia czy sezamu), orzechy (laskowe, włoskie, piniowe, nerkowce, migdały czy pistacje) i pestki dyni lub słonecznika. Warto także sięgać po komosę ryżową, amarantus, chudy nabiał, pełnowartościowe produkty zbożowe, bób i grzyby.

Istotne jest to, aby zadbać o dobre zbilansowanie jadłospisu, ponieważ pozwoli to dostarczyć organizmowi niezbędnych składników odżywczych. Urozmaicona dieta z pewnością zmniejszy niebezpieczeństwo wystąpienia niedoborów uniemożliwiających prawidłowe funkcjonowanie organizmu.

Wegetarianizm – odmiany

Można wyróżnić kilka metod żywienia odmiennych pod względem zakresu spożywania nabiału i jaj:

  • weganizm – ścisła dieta wykluczająca wszelkie produkty pochodzenia zwierzęcego,
  • laktowegetarianizm – odmiana wegetarianizmu, odrzucająca z diety wszystkie rodzaje mięsa i jaja; dopuszczalne jest spożywanie mleka oraz przetworów mlecznych, których procesy produkcyjne spełniają wymogi laktowegetarianizmu,
  • owowegetarianizm – całkowita rezygnacja z wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego poza jajami,
  • laktoowowegetarianizm – poza produktami roślinnymi dopuszczalne są produkty pochodzące od żywych zwierząt, tj. miód, jaja i wybrane produkty mleczne.

Warto także zwrócić uwagę na diety bazujące na owocach i warzywach:

  • witarianizm – spożywanie wyłącznie świeżych warzyw i owoców; odrzucenie potraw poddawanych obróbce termicznej oraz napojów innych niż woda,
  • fruktarianizm (fruitarianizm) – restrykcyjna forma monodiety, polegająca na spożywaniu owoców w różnych formach; jest zalecana na krótki okres w celu oczyszczenia organizmu.

W ramach podziału wyróżnione zostały także diety semiwegetariańskie, w których dopuszczalne jest spożywanie mięsa:

  • fleksitarianizm – połączenie diety wegetariańskiej i w ograniczonym stopniu mięsnej; w dużej mierze jest to sposób żywienia oparty o produkty roślinne, a mięso jest dopuszczalne okazjonalnie; w jadłospisie znajdują się przede wszystkim owoce, warzywa, rośliny strączkowe i orzechy, a mięso stanowi rzadki dodatek do dań,
  • peskatarianizm – dieta wegetariańska, z której eliminuje się mięso, choć dopuszczalne są ryby oraz skorupiaki,
  • pollotarianizm – wykluczenie z diety tylko czerwonego mięsa; dopuszczalne są tu drób, ryby.

W każdym przypadku warto zadbać o właściwą suplementację, ponieważ nawet dobrze zbilansowana dieta bezmięsna nie zawsze jest w stanie dostarczyć organizmowi wszystkich składników mineralnych i witamin, tj.: żelazo, wapń, cynk czy witaminy z grupy B.

Weganizm – co to?

Weganizm jest restrykcyjną odmianą wegetarianizmu. Weganie eliminują z jadłospisu nie tylko mięso, ale również produkty odzwierzęce – miód, jaja, mleko i produkty mleczne. Ograniczają także spożywanie cukru, kawy i herbaty. Diecie wegańskiej przypisuje się działania prozdrowotne, choć warto pamiętać, że ze względu na duże ograniczenia nie jest przeznaczona dla każdego.

Co jedzą weganie?

Weganizm dopuszcza spożywanie wyłącznie produktów pochodzenia roślinnego. Piramida żywieniowa wegan składa się z produktów zbożowych (pszenicy, żyta, ryżu, prosa, owsa), owoców i warzyw, roślin strączkowych, orzechów, grzybów oraz roślin oleistych (siemienia lnianego, słonecznika, pestek dyni, sezamu). Dodatkowym urozmaiceniem mogą być algi morskie i zdrowe alternatywny zastępujące produkty przetworzone. Zamiennikiem mleka są napoje roślinne (np. sojowe, jaglane, ryżowe, kokosowe, migdałowe, owsiane), natomiast substytutem sera jest tofu produkowane z mleka sojowego. Ważne są także metody przygotowywania potraw, ponieważ obróbka termiczna zmniejsza zawartość witamin oraz składników odżywczych. Dlatego zaleca się jak najczęstsze jedzenie surowych produktów.

Ważna jest przede wszystkim samoświadomość dotycząca własnych potrzeb, sprzyjająca racjonalnemu zwracaniu uwagi na spożywane produkty. Odpowiednie zbilansowanie diety niewątpliwie może wymagać wysiłku, podstawowej wiedzy żywieniowej, a czasem nawet wizyty u profesjonalnego dietetyka. Jednak bezmięsny sposób odżywiania jest uznawany zarówno za bezpieczny, jak i zdrowy dla organizmu.

Related Posts

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Required fields are marked *